Nước ngầm là gì? Đánh giá khả năng dùng trong sinh hoạt

Nước không thể tách rời khỏi sự sống, nhưng không phải mọi nguồn nước đều có thể dùng trực tiếp. Trong vô số nguồn nước tự nhiên, nước ngầm sở hữu giá trị to lớn đối với sinh hoạt, nông nghiệp và sản xuất. Thế nhưng, công nghiệp hóa, đô thị hóa và biến đổi môi trường đất đang đặt ra nhiều thách thức về chất lượng, an toàn và nguy cơ ô nhiễm cho nguồn nước ngầm.

Nhằm giúp bạn nắm rõ nước ngầm là gì, đặc điểm, lợi ích, các mối nguy thường gặp cùng cách khai thác và xử lý an toàn, bài viết này trang chủ kangen.vn sẽ trình bày chi tiết, dễ hiểu, phục vụ người đọc nào đang tìm giải pháp cho nước sạch.

Nước ngầm là gì?

Nước ngầm là lượng nước tồn tại và di chuyển dưới bề mặt đất, nằm trong các khoảng rỗng, khe nứt hoặc tầng đá trầm tích sâu dưới lòng đất. Nước mưa, nước sông, nước hồ thấm sâu qua các lớp đất đá, gặp lớp đất không thấm nước giữ lại, từ đó tích tụ và hình thành mạch nước ngầm.

Bản chất, nước ngầm được coi là "nước lọc tự nhiên" vì qua nhiều tầng đất, cát, sỏi. Nhờ quá trình này, nước giảm bớt tạp chất lớn và trở nên trong hơn so với nước mặt. Tuy nhiên, không có nghĩa nước ngầm luôn sạch, vì còn phụ thuộc vào vùng đất, cấu trúc địa chất và môi trường xung quanh; nước ngầm có thể chứa nhiều khoáng chất, kim loại nặng hoặc vi sinh vật.

Xem 5 tác hại của ô nhiễm nguồn nước có thể bạn chưa biết, Tại đây.

Nguồn gốc và quá trình hình thành nước ngầm

Nước ngầm hình thành chủ yếu từ hai nguồn chính:

• Nước mưa thấm xuống đất: Khi mưa, một phần nước chảy ra sông, hồ; phần khác ngấm vào đất. Nước thấm sâu đi qua các lớp đất đá và dừng lại tại tầng không thấm, tạo thành túi nước ngầm.
• Nguồn nước mặt thẩm thấu: Nước từ ao hồ, kênh rạch, ruộng đồng... thấm dần vào sâu dưới đất, đóng góp cho mạch nước ngầm.

Quá trình này diễn ra liên tục và chậm rãi. Tùy theo cấu trúc địa chất, độ sâu của tầng chứa nước ngầm có thể từ vài mét tới vài trăm mét.

Đặc điểm của nước ngầm

Nước ngầm có những đặc trưng nổi bật khiến nó trở thành nguồn nước được khai thác rộng rãi:

• Nhiệt độ ổn định: Do nằm sâu, nước ngầm hầu như không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thời tiết, nhiệt độ ổn định quanh năm, ít thay đổi theo mùa.
• Giàu khoáng chất: Nước ngầm hòa tan khoáng chất trong đất đá như sắt, mangan, canxi, magie... Điều này vừa có lợi (tốt cho cây trồng, một số công dụng sinh hoạt), vừa là bất lợi (có thể quá dư thừa).
• Ít chịu tác động sinh vật: Thiếu ánh sáng và oxy, vi sinh vật hiếu khí ít phát triển trong nước ngầm. Tuy vậy, có thể tồn tại vi khuẩn yếm khí, đặc biệt trong môi trường nhiều chất hữu cơ.
• Có thể trong nhưng không an toàn: Nhiều nơi, nước ngầm trông rất trong nhưng lại chứa những chất hòa tan như asen, nitrat, mangan...những chất mắt thường không thấy được và rất nguy hại nếu dùng lâu.

Vai trò của nước ngầm trong đời sống

• Tầm quan trọng của nguồn nước sinh hoạt: Nước ngầm là nguồn chủ yếu cho việc ăn uống, nấu nướng, tắm rửa và các hoạt động sinh hoạt ở nhiều nơi.
• Sử dụng trong công nghiệp và nông nghiệp: Tưới tiêu, chăn nuôi, vệ sinh máy móc và nhiều quy trình công nghiệp đều cần đến nước ngầm.
• Bổ sung cho lượng nước mặt: Trong mùa khô hay khi hạn hán, nước ngầm đóng vai trò quan trọng giúp ổn định nguồn cung cấp nước.
• Đóng góp cho hệ sinh thái: Tầng nước ngầm không chỉ giữ ẩm đất mà còn nuôi dưỡng cây trồng và duy trì cân bằng môi trường.

Click ngay để biết nước giếng có còn an toàn để sử dụng hay không?

Vấn đề và rủi ro từ việc sử dụng nước ngầm

Mặc dù rất quan trọng, nước ngầm đang đối mặt với nhiều mối đe dọa:

• Nhiễm kim loại nặng: Một số khu vực tự nhiên chứa quặng kim loại, làm nước ngầm có thể chứa sắt, mangan, asen, amoni… với nồng độ vượt chuẩn.
• Ô nhiễm từ hoạt động con người: Các nguồn ô nhiễm như chất thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, và phân bón có thể thấm xuống đất, làm ô nhiễm nước ngầm.
• Chứa vi sinh vật gây hại: Vi khuẩn từ mặt đất có thể dễ dàng xâm nhập nếu giếng khoan không được xây dựng đúng cách.
• Dư thừa khoáng chất: Nước ngầm có thể quá cứng, gây bám cặn trong đường ống và thiết bị, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nếu sử dụng dài hạn.
• Khai thác quá mức: Nhiều khu vực đô thị khai thác nước ngầm quá mức, gây sụt lún đất, hạ mực nước và tăng độ mặn.

Cách xử lý an toàn nước ngầm trước khi dùng

Lọc thô bằng phương pháp truyền thống

Sử dụng cát, sỏi, than hoạt tính để loại bỏ cặn lớn và làm trong nước. Tuy nhiên, phương pháp này không loại bỏ được vi sinh vật, kim loại nặng hay hóa chất độc hại.

Quá trình sục khí – oxy hóa

Giúp kết tủa sắt, mangan, amoni... để dễ lọc hơn, thường kết hợp với bể lọc.

Khử trùng bằng clo hoặc đun sôi

Phương pháp này phù hợp khi dùng tạm thời nhưng không loại bỏ khoáng chất và tạp chất độc hại.

Sử dụng công nghệ lọc màng tiên tiến

Gồm những công nghệ: RO, UF, Nano. Đây là phương pháp xử lý hiệu quả nhất hiện nay, loại bỏ phần lớn vi khuẩn, kim loại nặng và tạp chất hòa tan.

Máy lọc nước – lựa chọn tối ưu cho nước ngầm

Trong tình hình ô nhiễm nước ngầm gia tăng, máy lọc nước trở thành một thiết bị không thể thiếu trong các gia đình. Với hệ thống lọc nhiều lớp, kết hợp cùng than hoạt tính và màng RO hoặc UF, máy lọc nước có khả năng:

• Loại bỏ vi khuẩn, vi rút

• Hấp phụ chất hữu cơ gây mùi

• Loại bỏ kim loại nặng như asen, amoni, mangan

• Giảm độ cứng của nước

• Đảm bảo nước uống đạt chuẩn ngay tại vòi

Gợi ý dành cho bạn: Máy Lọc Nước Ion Kiềm Fujiiryoki HWP-55

Đặc biệt với gia đình sử dụng nước giếng khoan, máy lọc nước không chỉ đảm bảo nước sạch và an toàn để uống mà còn tiết kiệm chi phí dài hạn so với việc xây dựng bể lọc lớn hoặc xử lý hóa chất phức tạp.

Kết luận

Nước ngầm là nguồn nước quan trọng đối với con người. Tuy nhiên, từ trạng thái an toàn ngày xưa, nước ngầm giờ đây bị ảnh hưởng nhiều từ công nghiệp, đô thị và môi trường. Hiểu rõ nước ngầm là gì, đặc điểm, ưu – nhược điểm và cách xử lý là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe gia đình.